آب درمانی چیست؟

آب درمانی استفاده از آب برای درمان بیماری است. همچنین به کارگیری تاثیرات دما در درمان بیماری را آبگرم درمانی نامند؛ مانند حمام‌های آب گرم، سونا و…

هشدار در مورد آب درمانی

– آن دسته از افرادی که بدنشان قادر به کنترل دما نیست؛ در معرض خطر سوختگی یا سرمازدگی در حرارت‌های بالا یا بسیار پایین خواهند بود.

– هنگامی که در اثر استفاده از آب درمانی دچار حالات خاصی می‌شوید و احساس ناراحتی می‌کنید با پزشک خود در مورد مناسب بودن یا نبودن این نوع درمان مشورت نمایید.

– چنانچه به بیماری دیابت مبتلا هستند از آب داغ برای ماساژ پا استفاده نکنید.

– به آن دسته از افرادی که به دیابت یا اسکلروز مبتلا هستند، بانوان باردار و یا کسانی که فشار خون بالا یا پایین دارند شنا در آب گرم یا سونای داغ و طولانی توصیه نمی‌شود.

– چنانچه فردی مستعد التهاب مثانه یا راست‌روده است باید از شستشوی پای خود با آب سرد بپرهیزد. همچنین این امر در مورد کسانی که از بیماری سیاتیک، التهاب لگن خاصره و روماتیسم انگشتان رنج می‌برند نیز صادق است.

– افراد سالخورده و نیز خردسالان از گرما و حرارت زیاد احساس ناراحتی می‌کنند بنابراین شناهای طولانی‌مدت در آب گرم و یا سونا به این گروه سنی توصیه نمی‌شود.

– یک زن باردار و یا فردی که دچار بیماری قلبی می‌باشد، بهتر است قبل از رفتن به سونا با پزشک خود مشورت کند.

شیوه‌های آب درمانی

شستشوی عادی، شستشوی ناحیه پا، ماساژ با آب سرد، بخور، کمپرس آب گرم، کمپرس آب سرد، کمپرس متناوب آب گرم و سرد، پوشش بدنی، کمپرس مرطوب و همچنین دستکش نمک.

ماساژ سرد: تکه پارچه‌ای از جنس کتان را در آب سرد فرو برده، آن را فشار دهید و به سرعت بدن خود را با آن ماساژ دهید سپس در رختخواب آنقدر استراحت کنید تا احساس گرما کرده و عرق کنید.

موارد استعمال آب درمانی

تقویت عضلات و جریان خون، رفع مشکلات دستگاه گردش خون و همچنین رفع عفونت دستگاه تنفسی

دوش

دوش ملایم و آرام به وسیله شلنگ آب: آب نباید به سرعت بر روی پوست جاری شود بلکه به آرامی تمام سطح بدن را در برگیرد. آب باید همواره از سطوح کناری بدن به سوی قلب جاری شود و لازم است بعد از دوش گرفتن و لباس پوشیدن اندکی نرمش کنید.

انواع مختلف دوش

۱- دوش زانو: جریان آب باید از انگشت کوچک پای راست شروع شده تا قسمت بیرونی زانو امتداد یابد سپس به سوی کف پا جاری شود. این روند را بر روی پای چپ نیز تکرار کنید.

این روش در درمان سردرد، میگرن، فشار خون پایین، بی‌خوابی، کوفتگی و رگ‌های واریسی مفید واقع می‌شود. همچنین به فعالیت اندام‌های گوارشی و تناسلی کمک می‌کند و در رفع عوارض عروقی نیز نافع است.

به خاطر داشته باشید در مواقعی که دچار عفونت مجاری ادراری؛ التهاب مثانه و یا سیاتیک هستید یا در دوران قاعدگی به سر می‌برید از این روش استفاده نکنید.

۲- دوش ران: این روش نیز همانند دوش زانو صورت می‌گیرد با این تفاوت که جریان آب باید تا بالای ماهیچه ران را دربرگیرد. به این ترتیب گردش خون راحت‌تر شده، ضعف سیستم گردش خون را برطرف می‌نماید.

از این روش در درمان واریس و روماتیسم عضلانی استفاده می‌شود البته در صورتی که فرد دچار عفونت مجاری ادرار، التهاب مثانه یا سیاتیک باشد و یا در دوران قاعدگی به سر برد، این روش توصیه نمی‌شود.

۳- دوش پایین تنه: این روش نیز همانند دوش ران بوده که البته تمامی پایین تنه را شامل می‌شود و در درمان بیماری‌های دیابت، بزرگ شدن کبد و یا  کیسه صفرا و همچنین سنگ سازی بدن مفید واقع می‌شود.

به خاطر بسپارید که باز هم در صورت وجود بیماری عفونت مجاری ادرار، التهاب مثانه، سیاتیک و یا در دوران قاعدگی از به کار بردن این روش خودداری نمایید.

۴- دوش بازو: آب باید از قسمت بیرونی دست راست به سوی شانه جاری شود و سپس تا قسمت درونی بازو ادامه یابد.

این روش در درمان نارسایی‌های عصبی، فلج، روماتیسم بازوها، مشکلات قلبی، سرگیجه، سردرد، آبریزش بینی و زکام نافع است.

۵- دوش ناحیه سینه: ابتدا دوش بازو و سپس دوش سینه انجام گیرد. این نوع دوش در درمان برونشیت مزمن، آسم و آنژین سینه به کار می‌رود.

۶- دوش بالا تنه: این نوع دوش ناحیه بالا تنه و دو بازو را در برمی‌گیرد. در بهبودی گردش خون در شش‌ها، قلب و عروق نافع است و همچنین در درمان برونشیت، آسم، بیماری‌های حنجره و تارهای صوتی، سردرد، تحریک‌پذیری عصبی، واریس پا، تقویت بدن و تحریک فعالیت‌های قلبی و تنفسی به کار گرفته می‌شود. البته به خاطر داشته باشید که به هنگام ابتلا به ایست گردش خون در ناحیه ریه، به کار بردن این روش توصیه نمی‌شود.

۷- دوش پشت: این روش در درمان ضعف عضلات پشت، کمردرد، بیماری ستون فقرات، اسکلروز، آسم و تقریبا تمام بیماری‌های شش بسیار نافع است. اما این روش به افرادی که دچار ضعف یا ناراحتی‌های عصبی هستند توصیه نمی‌شود.

۸- دوش گردن: در درمان بیماری‌های سردرد، میگرن، گرفتگی شانه و گردن، حساسیت در مقابل تغییرات آب و هوا، افسردگی خفیف، سرگیجه و آرتروز دست و مفاصل انگشت نافع است.

این روش به بیماران مبتلا به فشارخون بالا و بزرگ شدن غده تیروئید توصیه نمی‌شود.

۹- دوش صورت: ابتدا آب از شقیقه راست به سوی گونه، بعد به طرف شقیقه چپ جاری می‌شود سپس پیشانی را از راست به چپ شستشو دهید. دوباره از پیشانی به سوی گونه‌ها و در نهایت به صورت دورانی تمام ناحیه صورت را ماساژ دهید. این روش در درمان سردرد و میگرن، دندان‌درد و خستگی چشم به کار می‌رود اما توجه داشته باشید که در حین دوش چشم‌ها باید کاملا بسته باشند.

سونا و حمام بخار

سونا و حمام بخار هر دو به یک میزان موثر هستند. انتخاب یکی از این دو روش کاملا با علاقه فرد مرتبط است. سونا با حرارت بالا قادر است سموم بدن را با سرعت بیشتر دفع نماید در حالی که بعضی معتقدند هوای مرطوب حمام بخار برای سیستم تنفسی مناسب‌تر به نظر می‌رسد.

سونا احساس آرامش فوق‌العاده‌ای به وجود می‌آورد و در رفع استرس بسیار نافع است همچنین دستگاه گردش خون را تحریک کرده؛ ضربان قلب را بالا می‌برد که موجب تنظیم دستگاه ایمنی و افزایش هورمون جنسی می‌شود؛ ترشح مخاطی را در سیستم تنفسی تقویت می‌کند؛ مجاری تنفسی را می‌گشاید و مقاومت در مقابل تنفس را کاهش می‌دهد و دستگاه گوارش را تنظیم می‌کند که به دنبال آن فرد به آرامش جسمی و ذهنی می‌رسد. کودکان از سن ۳-۲ سالگی می‌توانند از سونا استفاده نمایند.

موارد استعمال: تقویت و احیاء سلامتی؛ رفع درد و ناراحتی ناشی از گرفتگی عضلات؛ روماتیسم مزمن؛ آسم؛ فشار خون متغیر و دستگاه گردش خون آسیب دیده.

موارد عدم استعمال: افراد مبتلا به روماتیسم حاد و مفاصل؛ عفونت حاد؛ سل فعال؛ بیماری‌های مسری جنسی؛ تغییرات عروقی در مغز و قلب؛ بیماری‌های تنفسی و یا سرطان پیشرفته نباید از سونا استفاده کنند.

– مدت هر بار استفاده از سونا ۱۵ الی ۲۰ دقیقه است و فرد باید مرتب با پارچه خیس صورت خود را خشک کند.

شستشوی کامل یا محدود

نحوه شستشو با آب گرم به همراه انواع گیاهی را در اینجا توضیح می‌دهیم:

۱- شستشوی ناحیه کمری: وان حمام را به اندازه کف دست پر از آب ولرم کنید؛ بتدریج آب داغ به آن بیفزایید تا آب، دور کمر و ناف را در برگیرد. نهایت دمای آب باید حدود ۱۰۴-۱۰۳ درجه فارنهایت باشد. بعد از شستشو لباس پوشیده و در رختخواب استراحت کنید. از این روش می‌توان سه بار در هفته و هر بار به مدت ۳۰-۱۵ دقیقه استفاده نمود.

موارد استعمال: برای کاهش سرماخوردگی و درد پشت در مراحل اولیه نافع است.

موارد عدم استعمال: در بیماری‌های قلبی، تنفسی، بواسیر و واریس.

۲- شستشوی پا با آب سرد: پاها را در ظرفی محتوی آب سرد فرو برید. آب باید تا ساق پا را دربرگیرد. در این حالت بمانید تا زمانی که دیگر سرمای آب را احساس نکنید. سپس پاها را خشک کرده، لباس بپوشید و آنقدر راه بروید تا عرق کنید. نوع دیگر از این روش راه رفتن در آب است.

موارد استعمال: در درمان واریس، سردرد، فشار خون پایین، نارسایی تنفسی، بی‌خوابی، زکام، تعریق پا و زانوان کوفته مفید است.

موارد عدم استعمال: این نوع درمان به افراد مبتلا به فشار خون بالا؛ التهاب مثانه؛ عفونت مجاری ادرار؛ دیابت و انسداد عروق توصیه نمی‌شود. افرادی که همواره از سرمای پا رنج می‌برند نیز جزء این گروه محسوب می‌شوند.

۳- شستشوی پا با آب گرمی که بتدریج دمای آن اضافه می‌شود یا شستشوی پا با آب داغ: در روش اول پاها را در وان مملو از آب در دمای بدن فرو برده، سپس آب داغ را بتدریج به آن بیفزایید ولی در روش دوم آب داغ را در یک مرحله به آب وان اضافه کنید. سعی کنید گرما را به مدت ۱۵-۱۰ دقیقه ثابت نگه دارید. از این روش می‌توان هر روز استفاده کرد.

موارد استعمال: پاهای سرد، زکام و برای دستیابی به آرامش

موارد عدم استعمال: مبتلایان به واریس

۴- شستشوی بازوان با آب سرد: لگن را از آب سرد پرکنید تا جایی که آب چند سانتی‌متر بالاتر از آرنج قرار گیرد. البته چنانچه احساس ناراحتی می‌کنید دست نگه دارید و این کار را ادامه ندهید.

موارد استعمال: سردرد و بی‌خوابی.

موارد عدم استعمال: بیماری‌های قلبی و تنفسی.

۵- شستشوی بازوان با آب گرمی که بتدریج به دمای آن افزوه می‌شودهمانند دوش پا عمل کنید سپس یک دوش آب سرد بازو و به دنبال آن نیم ساعت استراحت ضروری است.

موارد استعمال: در درمان برونشیت، آسم، مراحل اولیه عفونت تنفسی، ناراحتی‌های تنفسی و آنژین سینه.

پوشش‌های مختلف

این روش در درمان تب و عفونت استفاده می‌شود. ابتدا باید فرد کاملا در شرایط استراحت باشد یعنی احساس آرامش و راحتی داشته باشد. سپس پارچه‌ای از جنس کتان را در آب سرد فرو برید (برای مبتلایان به بیماری‌های تنفسی آب گرم توصیه می‌شود)، آن را فشار دهید و تمام ناحیه مورد نظر را با آن بپوشانید البته دقت کنید که پارچه آنقدر سفت پیچیده نشده باشد که باعث انسداد رگ‌ها شود.

سپس روی آن را با پارچه‌ای از جنس کتان یا پنبه بپوشانید. فرد باید به مدت ۴۵ دقیقه تا یک ساعت در رختخواب استراحت کند. اگر بعد از یک ربع هیچ گرمایی از پارچه خیس احساس نشد، به کمک شیشه آب گرم یا یک چای داغ، گرمای از دست رفته را جبران کنید و چنانچه فرد احساس ناراحتی می‌کند تمام پارچه‌ها را باز کنید.

موارد استعمال پوشش‌های مختلف

۱- پوشش گردن: گلو درد.

۲- پوشش سینه‌: برونشیت، بیماری‌های ریه و بیماری‌های عصبی.

۳- پوشش بدن (از قوس سینه تا خط کمر): بیماری‌های عفونی ناحیه شکمی، زخم معده، اثنی عشر، بی‌خوابی و تب.

۴- پوشش بالا تنه (از زیر بغل تا زیر شکم): در درمان تب زیاد.

۵- پوشش ناحیه باسن (با فاصله بین دو پا): در درمان بیماری پروستات و واژن، بواسیر و اگزمای مقعدی.

۶- پوشش ساق پا: رفع تب و آماس سیاهرگ.

۷- پوشش مفاصل: روماتیسم و آرتروز.

کیسه محتوی یخ خرد شده را یک دقیقه روی محل قرار دهید و بعد از چهار دقیقه استراحت دوباره این کار را تکرار کنید.

انواع کیسه

۱- کیسه‌های داغ: پارچه‌های پوشش هنده را در جوشانده‌های داغ خیسانده، سپس آن را فشار داده، روی ناحیه مورد نظر قرار دهید. به طور متناوب پارچه را با خمیر داغ خردل یا یونجه بخارپز آغشته کنید.

موارد استعمال: درمان بیماری‌های مزمن مانند آرتروز، بیماری‌های کلیوی، سیاتیک و جریان خون حساس و تحریک‌پذیر (به خاطر بسپارید ثابت نگه داشتن گرمای قابل تحمل و مناسب لازم است).

۲- کیسه‌های سرد: کیسه محتوی یخ خرد شده را یک دقیقه روی محل قرار دهید و بعد از چهار دقیقه استراحت دوباره این کار را تکرار کنید.

موارد استعمال: رگ به رگ شدن، کشیدگی مفاصل و همچنین رفع سردرد.

به منظور پیشگیری از سرمازدگی، تکه پارچه نازکی را بین کیسه یخ و پوست بدن قرار دهید.

حمام‌های گیاهی در رفع استرس و ایجاد آرامش بسیار موثرند که در اینجا به چند مورد شستشوی گیاهی اشاره می‌کنیم:

۱- حدود نیم فنجان گیاه مورد نظر را در ۱۴/۱ لیتر آب در یک ظرف دربسته به مدت ۱۵ دقیقه بجوشانید. در این فاصله خود نیز دوش بگیرید و خود را بشویید. سپس وان را پر از آب گرم کرده، آب داخل ظرف را صاف کنید و به آب وان اضافه نمایید. گیاه صاف شده را در لیف حمام بپیچید و به مدت ۲۰ دقیه در وان بخیسانید و در نهایت تمام بدن خود را با آن ماساژ دهید.

۲- نیم فنجان گیاه را در آب وان که همواره در حال تعویض است اضافه کنید. بعد از ۳۰-۲۰ دقیقه از آن استفاده نمایید.

۳- یک کیسه پارچه‌ای را با نیم فنجان گیاه مورد نظر پر کنید و آن را در آب خیس دهید یا به شیر آب ببندید به طوری که آب مستقیم از کیسه و محتوی آن عبور کند و بعد از ۳۰-۲۰ دقیقه از آن استفاده نمایید.

از سبزیجات و ترکیب گیاهی متفاوتی می‌توان استفاده کرد، از جمله ترکیبی از گل والرین، گیاه زیرفون، اسطوخودوس، بابونه، رازک و یا ترکیبی از رازک، بابونه، گل والرین، گیاه زیرفون، گیاه بومادران و گل ساعت. این دو ترکیب را می‌توانید یا به یکی از سه روش اشاره شده برای شستشو استفاده کنید یا اینکه در ۱۴/۱ لیتر آب بجوشانید، نیم فنجان از آن را به همراه لیمو و عسل بنوشید و باقی آن را در وان بخیسانید.

اهمیت نوشیدن آب به میزان کافی

نوشیدن مقدار کافی آب در روز برای جبران آب از دست رفته بدن بسیار اهمیت دارد. نیاز بدن به آب با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد چرا که با گذشت زمان پوست و غشاء آن نازک‌تر شده، مقدار آب بیشتری از دست می‌دهد و به این ترتیب کلیه‌ها بتدریج ضعیف می‌شوند. بنابراین نیاز به آب افزایش می‌یابد. البته ممکن است فرد احساس تشنگی نکند اما در هر صورت باید خود را به نوشیدن آب عادت دهد.

منبع : zendegionline.ir
426
مطـالــب مرتـبــــط را بخوانید

آنمی یا کم خونی