هرچه مواد افزودنی کمتر، محصولاتی بهتر و سالمتر
برای بسیاری از ما، گذشته شبیه دنیای دستنیافتنی و متفاوتی است. دنیایی که در آن آدمها کمتر بیمار میشدند، عمر طولانیتری داشتند و غذاهای سالمتری میخوردند. بارها و بارها ما به یکدیگر رسیدهایم و از وضعیت نابسامان تغذیه کنونی جامعه ناله کردهایم. با اینحال برای فردا شب با بهترین دوستمان در یکی از فستفودهای مطرح شهر قرار گذاشتهایم. تغییر ذائقه، تفاوت فرهنگ غذایی و ایجاد سروشکلی تازه برای سفره غذای خانوادهها از تاثیرات زندگی مدرن و فرهنگ امروزی جامعه است. دیگر نمیتوان بچهها را فقط به غذاهای خانگی محدود کرد. امروزه راه رفتن در خیابانها برابر است با مواجهه با مغازهها، مراکز و محصولات متعدد و رنگارنگی که هر کدام به عرضهی یک خوشمزهی غیرقابل چشمپوشی و خوشرنگولعاب پرداختهاند.
قدیمها گاریهای باقالی و لبو و بلال سر هر کوچهای آدمها را به خود مشغول میکرد اما به نظر میرسد این روزها ما همه در معرض هجمهی بزرگی از محصولاتی هستیم که فارغ از ظاهر بسیار دلفریبی که دارند، باید حتما از لحاظ ارزش غذایی بررسی شوند و مصرف معین و مشخصی داشته باشند. یکی از وظایف ما در قبال خودمان، مراقبت از سلامت و تندرستیمان است. ما باید بدانیم از چه موادی تغذیه میکنیم و آیا این مواد از لحاظ بار غذایی، قوی و قابل اعتماد هستند یا خیر.
در گذشته قوت غالب مردم از محصولات طبیعی تهیه میشد. انواع میوهها، سبزیجات، حبوبات، پروتئینهای طبیعی، گوشت و ماهی. یعنی کلیه موادی که محصول طبیعت بودند. بنابراین بیشترین سازگاری را با بدن انسان داشتند. ارتزاق از مواد طبیعی منجر به عمر طولانیتر و زندگی سالمتری میشد. اما این روزها به دنبال تغییرات عظیمی که در شئونات مختلف زندگی بشر رخ داده است، شیوه غذا خوردن نیز دستخوش تغییرات عدیده و متفاوتی شده است. خیلی وقت است که دیگر غذاهای آماده و محصولات کارخانهای و بستهبندی جزئی از زندگی روزمره انسان مدرن شدهاند. حالا مصرفکنندگان میدانند باید محصولات را از لحاظ مواد اولیه آن بررسی کنند. باید بدانند این محصولی که استفاده میکنند از لحاظ بهداشتی سالم هست یا نه. تاریخ تولید و انقضاء، برخورداری از استانداردهای سازمان بهداشت، میزان کالری و نوع مواد افزودنی موجود در آن از مواردی است که معمولا به وسیله مصرفکنندگان بررسی میشود.
در محصولات غذایی استفاده از مواد افزودنی امری رایج است اما وقتی از مواد افزودنی صحبت میکنیم از چه چیزی حرف میزنیم؟
خطرات و فواید نگهدارندههای مواد غذایی
به همین راحتی نمیتوان گفت چه تعداد مواد افزودنی در بازار وجود دارد. با توجه به نوع مواد تولیدی میتوان حدود چند هزار نوع مواد افزودنی به محصولات غذایی مختلف را برشمرد. موادی که یا به عنوان نگهدارنده استفاده میشوند یا به عنوان چاشنی یا برای شکل دادن، شیرین کردن و خوشرنگ نمودن محصول. کارخانههای معتبر نوع ماده افزودنی مورد استفاده در محصول خود را حتما روی بسته یا پاکت آن درج میکنند و میزان آن را نیز ذکر میکنند. مواد افزودنی میتوانند هم خطرناک باشند و هم اثرات سوئی نداشته باشند. بعضی از این مواد افزودنی شیمیایی برای ما خطرناک نیستند اما بعضی خطرات جدی را برای سلامتی به دنبال دارند.
برای نمونه نگهدارندهها هم میتوانند باعث حفظ سلامتی و ماندگاری محصولات غذایی شوند و هم میتوانند باعث ایجاد ضرر شوند. نگهدارندهها در واقع موادی هستند که اجازه رشد میکروارگانیسمها را نمیدهند. نگهدارندهها در واقع آنتی اکسیدانهایی هستند که مانع اکسیده شدن مواد غذایی میشوند و در زمان بسته بودن محصول کارایی بیشتری دارند و از زمان باز شدن آن بهتدریج کارایی خود را از دست میدهند.