مشکلات عضلانی اسکلتی در خانم‌های خانه‌دار

از چند جنبه کارهای خانه قابل تامل است؛ یکی اینکه اغلب، کارهای سنگینی هستند که بیشتر از توان و آمادگی جسمانی خانم خانه‌دار می‌باشند. دوم اینکه، مشابه فعالیت‌های ورزشی هستند؛ بنابراین می‌توانند آسیب‌رسان باشند. سوم اینکه عمدتا حرکات تکراری اثر تجمعی به بافت‌‌های بدن داشته و استرس‌های مکرر عضلانی مفصلی پشت سر هم و فراتر از حد و ظرفیت بازتوانی و ترمیمی بافت‌های بدن می‌باشند که منجر به بروز عوارض می‌شوند.

در  ادامه بحث به مشکلات یا بیماری‌های شایع خانم‌های خانه‌دار در جامعه ایرانی می‌پردازیم. اکثر این افراد از دردهای ستون فقرات، به‌ویژه کمردرد و گردن‌درد شکایت دارند.

درد گردن

عمدتا در اثر خم بودن طولانی ستون فقرات گردنی و کار زیاده از حد عضلات این ناحیه، این دردها بروز می‌کنند. به عبارتی، در زمینه دردهای گردنی در خانم‌های خانه‌دار با مشکلاتی نظیر مسایل مکانیکی گردن سروکار خواهیم داشت؛ به‌خصوص اگر زمینه آرتروز (استئوآرتریت) مفاصل ستون فقرات هم فراهم آمده باشد.

در تجربه بالینی روزمره کار طبابت، اکثرا با خانم‌هایی سروکار داریم که درد خفیف و بسیار طولانی‌مدتی را در شرح حال خود ذکر می‌کنند؛ اما اخیرا به علت ضربه یا اعمال فشار کار بیش از حد، درد تشدید یافته است. بیشتر اوقات این دردها به شانه‌ها یا سطح پشت کتف‌ها و گاه به پشت سر و حتی به یک نیمه از جمجمه یا سر و صورت نیز انتشار می‌یابند و ما از این نوع سردردها تحت عنوان سردردهای گردنی (با منشاء گردن) نام می‌بریم. گاهی انتشار این دردها ماهیت گسترده‌تر می‌شود و به اندام‌های فوقانی، حتی تا نوک انگشت‌ها نیز کشیده می‌شود.

آنچه به عنوان یک قانون در طب فیزیکی آموخته‌ایم این است که در برخورد با هرگونه دردهای جسمانی، خصوصا در اندام‌ها به منشأ نخاعی یا ستون فقراتی آن ناحیه مراجعه و حتما آنجا را هم معاینه کنیم. بنابراین تمامی سردردها، دردهای شانه‌ها و کتف‌ها، دردهای بازو، آرنج، ساعد، دست‌ها و انگشتان چه دارای علائم همراه مانند خواب رفتگی، سوزش، مورمور شدن و غیره و چه بدون علائم، حتما باید ستون فقرات گردن بیمار مورد معاینه بالینی و در صورت لزوم، عکسبرداری پزشکی قرار گیرد.

حتی گاهی خود بیمار هم ممکن است بتواند خودش شخصا، یا به کمک اطرافیان به وجود مشکل در ستون فقرات گردنی خویش پی ببرد؛ به این صورت که اگر بیمار به حالت دمر بخوابد (روی شکم دراز بکشد)، به طوری که یک بار برجستگی‌های استخوانی پشت مهره‌های گردن حس شود و یک بار به فاصله ۲-۱/۵ سانتیمتری کنار زاویه مهره‌های گردنی لمس عمقی شوند (یعنی با انگشت شست با فشار ملایم این ناحیه‌ها را تحت شست با فشار ملایم این ناحیه‌ها را تحت لمس عمقی قرار می‌دهیم و سانتیمتر به سانتیمتر بالا یا پایین‌تر را چک می‌کنیم)، در صورت هر گونه حساسیت بیش از حد در لمس یا دردناک بودن غیرطبیعی، متوجه اختلال در این ناحیه می‌شود که می‌تواند ما را به تشخیص یا عملکرد ناصحیح مهره‌ها در ارتباط با یکدیگر و عناصر مجاورشان رهنمود سازد و از این طریق به سمت معالجه دقیق‌تر و سریع‌تر بیماران حرکت کنیم. و سپس مشکل را با متخصص طب فیزیکی توانبخشی در میان بگذاریم (این مطلب قابل توجه پزشکان عمومی محترم نیز می‌باشد).

درد پاشنه

یکی از مشکلات شایع درد در خانم‌های خانه‌دار، به‌خصوص خانم‌های چاق، درد پاشنه پاست. علت شیوع این بیماری عمدتا این است که اگر خانم‌ها در منزل پابرهنه و به مدت طولانی سرپا می‌ایستند، راه می‌روند و کار می‌کنند و این اعمال فشار مکرر و مداوم بر پاشنه یا موجب بروز علائم التهابی در محل چسبیدن تاندون‌ها و فاشیاها به استخوان پاشنه پا می‌شود و علاوه بر حساسیت موضعی بسیار شدید این ناحیه، اغلب درد صبحگاهی شدیدی وجود دارد که بیشترین شدت آن در چند قدم اول راه رفتن صبح‌ها بلافاصله پس از بلند شدن از خواب و برخاستن است. این علامت در واقع راه علامت تشخیص پلانتارفاشئیت یا التهاب فاشیای کف پایی است.

بهترین توصیه به این افراد، استفاده از کفش پاشنه بلند یا دمپایی پاشنه‌دار می‌باشد که حدود ۲/۵ تا ۳ سانتیمتر ارتفاع پاشنه آن باشد. یکی دیگر از اقدامات مهمی که خود فرد برای درمان درد پاشنه پا می‌تواند انجام دهد، انجام یک حرکت ساده ورزشی اختصاصی است؛ به این صورت که به وسیله یک دست، کف پا در نزدیکی پنچه پا را گرفته و با کشیدن به سمت عقب سعی کنید عضلات کف پا تحت کشش قرار گیرد؛ سپس دست دیگر که به حالت مشت گره کرده است، چندین ضربه به کف پا تا روی پاشنه پا وارد آورید و این کار را چندین مرتبه تکرار کنید.

بهترین زمان انجام این حرکت، صبح بلافاصله پس از بیدار شدن و قبل از ایستادن روی پا می‌باشد. ناگفته پیداست بسیاری از افرادی که با تشخیص خارپاشنه تحت درمان‌های گوناگون قرار می‌گیرند، مبتلا به همین التهاب فاشیای کف پایی هستند و تمام اقدامات ذکر شده برای آنها نیز باید صورت گیرد؛ به‌اضافه اینکه می‌بایست از کفی‌های نرم ژله‌ای پا مخصوص پاشنه‌های حساس و دردناک نیز در داخل کفش خود استفاده کرده یا از دمپایی‌های مخصوص استفاده نمایند.

افرادی که خارپاشنه یا درد پاشنه آنها با این تدابیر درمان نشود، باید تحت درمان‌های فیزیوتراپی قرار گیرد. در صورت بهبود ناکامل یا عدم بهبودی لیزتراپی، استفاده از لیزرهای کم‌توان پالسی‌شکل با فرکانس خیلی بالا ممکن است منجر به کاهش التهاب عمقی ناحیه و درمان شود؛ در غیر این صورت باید تزریق موضعی و در نهایت الکتروشوک‌تراپی انجام شد.

منبع : zendegionline.ir
155
مطـالــب مرتـبــــط را بخوانید