کوتاه پیرامون داروهای موثر در طول عمر و تقویت بنیه

شیر گاو:

شیر تازه دوشیده گاو که جوشانده بنوشند، مبهى(مقوی قوای جنسی)، مسمِّن(چاق کننده)، منضج، سریع الهضم، کثیرالغذاء، نیکوکننده رخسار، تولیدکننده منى، مدرّ فضولات، مقوّى جوهر دماغ، حافظ رطوبات اصلى، ملیّن طبع، مرطب دماغ تریاق سموم است به قى. همچنین جهت سحج، نسیان، غم و وسواس، تقویت بدن، قرحه ریه و سل که بى تب خلطى باشد، پیسى، جرب، قوبا، حکّه، جذام مفید است. قطور و طلاى آن جهت اکثر امراض چشم، نافع؛ حتّى مأیوس العلاج از مداومت آن صحت مى یابد.

جوشانده آن با برنج(فرنی) جهت طول عمر، و با گردو و خرما جهت فربهى گرده و بدن، و با کندر جهت طرفه، و با انزروت جهت ناخنه و سبل و شرناق مفید است.

فرنى:

از جمله اغذیه لذیذه است که برای تهیه آن آرد برنج را با آب و شیر بالمناصفة به قدری می جوشانند که مهرّا شود و شکر به قدر حاجت اضافه می نمایند و طبخ می دهند تا بسته شود. گویند آن را «دورس بابلى» جهت «مهلب بن مغیره» اختراع نموده به جهت رفع قى طعام که از ریختن سودا به معده ناشى شده بود و لذا آن را مهلبیه نامند. گرم و تر است و جهت مالیخولیا و جنون و سردرد ناشی از خشکی و فربه کردن بدن و تولید خون صالح مؤثر است.

کثیرالغذاء، مقوی قوای جنسی(مبهّى)، چاق کننده بدن(مسمِّن) و مقوّى کلیه است. جهت خشونت حلق، سرفه، طول عمر، تولید منى و یبوست طبع، نافع و انسدادآور و مضرّ جگر ضعیف و درد معده سرد و دیرهضم است.

زنجبیل (مربّا):

در سوم، گرم و در اوّل، خشک، با رطوبت فضلیه، مقوّى هاضمه، ملیّن طبع، مفتّح انسدادهای کبدی، مقوی قوای جنسی (مبهى)، محلّل ریاح غلیظه معده و امعاء، مجفِّف رطوبات، رافع تشنگى بلغمى، مقوّى معده و جگر و قوت حافظه، با زرده تخم مرغ نیم برشت جهت زیاد کردن منى، با تربد مسهل رطوبات مفاصل و ساقین و با خولنجان و پسته جهت تقویت باه از اسرار مجربه است.

مضر حلق و مصلحش عسل و روغن بادام و قدر شربتش دو درهم است. مربّاى آن که زنجبیل پرورده گویند محرِّک قوای جنسی در سردمزاجان و جهت تقویت هاضمه و بنیه پیران و تجفیف بلغم قوى تر از خودش است. همچنین جهت تقویت کلیه و مثانه و معده سرد نافع و مدرّ بول است.

برای تهیه آن زنجبیل را بیست روز در آب بخیسانند و خشک کرده با آب و اندک عسل بجوشانند تا نرم شود، پس ریزه کرده، عسل کف گرفته چندان بریزند که او را بپوشاند و بگذارند تا مزاج بگیرد.

شکر:

انواع شکر، صالح الغذا، چاق کننده، جالى، ملیّن طبع و اعضاى تنفس، مقوّى ارواح و قواى جگر، محلّل ریاح امعاء، مقوی قوای جنسی (مبهى)، سریع النفوذ به عمق بدن، مانع پیرى، مولد خون صالح، باعث استحکام اعصاب و استخوانها و رافع خلط سوداوى و امراض آن می باشد. همچنین در تغذیه بیماران سریع الاثر است.

مضر مبتلایان به سل و اسهال و دل پیچه و صفراوى مزاج هاست و مولد خون صفراوى است؛ خصوصاً اگر در حین گرسنگى مفرط استعمال کنند. اقسام کهنه شکر، سوزاننده خون و فاسدکننده اخلاط است و مصلحش بادام و شیر تازه و ترشیها و آب انارین و به و طباشیر و کاهو و امثال آن و بدلش در تقویت باه و تلیین و ترطیب، مثل او ترنجبین و در تسکین قولنج، عسل و قدر شربتش تا سى درهم است.

گوشت گوسفند:

گوشت گردن و حوالى گوسفند، بهتر از سایر اعضای آن است. مزاج آن در دوّم، گرم و تر، چاق کننده، مقوّى بدن، کثیرالغذاء، مولد خون متین و سریع الهضم است. بهترین او یک ساله و دو ساله است که فربه باشد. چهار ساله و زیاده از آن، غلیظ و کثیف و مولد خلط فاسد است.

خوردن آبگوشت آن که با سرکه و عسل مداومت نمایند و غذا منحصر به آن باشد، به غایت مقوّى بنیه، رافع غشى و مانع خفقان و لاغرى بدن است.

عین الدیک:

در سوم، گرم و در رطوبت و خشکى آن اختلاف است. مفرّح، مقوّى اعضاء، به غایت مقوّى قوای جنسی و مولد منى به حدى که کثرت جماع، موجب ضعف نشود، حافظ قوتها و مانع پیرى و جزء اعظم معجون ملوکى حافظ الصحة است.

طلا:

چون طلا را به صورتی سحق نمایند که از اجساد، چیزى داخل آن نباشد؛ خصوصاً ادویه سمّیه، در آن وقت خوردن آن باعث طول عمر و رفع جمیع امراض سوداوى و حفظ صحت است و در این امور، چیزى عدیل آن نیست و طریق حل و سحق، در دستورات، مذکور است.

رساین:

به اصطلاح اهالی هند، رساین به معنى کیمیاى بدن است. و آن، مخصوص است به ادویه و تراکیبى که باعت حفظ صحت و طول عمر و تقویت قوى و اعضاى رئیسه باشد و اکثر تراکیب و تدابیر ایشان در امزجه سکّان اقلیم ثالث و رابع و خامس موافقتى ندارد. و بناءً على هذا، در اقالیم مذکوره متداول نشده و طریق یونانیان به سبب تناسب مناط اعتبار گشته است.